Imiterend leren

Een erg interessante, en intensieve, gastles van Carolien Hermans, waarin zij vertelt over haar onderzoek: Dance education for children with special needs: kinaesthetic empathy and mirroring techniques.
Haar onderzoeksvraag is of kinderen met autisme moeite hebben met kinestetische empathie (het vermogen om bewegingservaring van een ander aan te voelen), en wat dans educatie hierin kan betekenen.

Carolien gebruikt de term imiterend leren, waarbij het niet hoofdzakelijk gaat over het nabootsen van gedrag, maar over het inleven in de ander. Oftewel empathie. Empathie wordt gezien als een puur menselijke activiteit, net als taal en beeldend vermogen.

Volgens Descartes bestond er een scheiding tussen lichaam en geest. Met name in het Westen was dit lange tijd algemeen gedachtengoed. De filosoof Merleau-Ponty schrijft over de fenomologie van de waarneming; het menselijk subject is lichamelijk aanwezig, ik denk=geen afstandelijk denken=belichaamd denken. Bijvoorbeeld een primaire reactie is een vorm van lichamelijk denken. En een goede improvisatie is als het lichaam zelf gaat denken (intuitie). Hierin bestaat geen scheiding tussen lichaam en geest, zij zijn met elkaar verbonden. Volgens Alain Berthoz leren wij op deze manier de wereld kennen.

Met de komst van het onderzoek naar spiegelneuronen in de neurologie neemt de interesse voor het verband tussen inlevingsvermogen en lichamelijke ervaring toe. De spiegelneuronen worden geactiveerd wanneer een handeling wordt waargenomen bij een ander, dan worden ook de eigen motorische gebieden in de hersens geactiveerd. Doen en zien vallen samen in de verwerking van de hersenen. Het betekent een opvatting van het lichaam als sociaal lichaam dat voortdurend afstemt op invloeden van de omgeving. In deze opvatting heeft het lichaam  een eigen geschiedenis, ze wordt niet mechanistisch aangestuurd op basis van universele gegevens (www.dansonderzoek.com).

Dansonderwijs gaat over imitatie, je checkt wat de ander doet en vertaalt deze beweging naar jezelf.
Er zijn twee vormen van imitatie, namelijk open en gesloten imitatie. Open imitatie betekent het meedoen met bewegingen (met name kinderen doen dit), gesloten imitatie betekent dat je wel meedoet, maar dat niemand het ziet (je hebt geleerd om het niet meer te laten zien, je gaat niet langer net als een kind de bewegingen van de ander nadoen, maar onbewust reageer je wel op de ander).'
Carolien geeft aan hoe bijzonder het is dat baby's,met name, hun moeder nadoen, terwijl ze zelf niet weten hoe ze eruit zien. Toch kunnen zij gezichtsuitdrukkingen imiteren. Baby's zijn 1 met de wereld. Zij kennen hun spiegelbeeld niet. In de spiegel verword je tot beeld, dit brengt verscheuring, eenzaamheid; er is een ander die los staat van jezelf. Jij bent niet de wereld; de ander is niet zoals jou.
Dit betekent ook reflectie. Een ander persoon betekent een andere opvatting, ander gedrag. Dit grijpt deels terug op Duve en wat hij beschrijft over kunstenaars die schilderijen maken waarin een spiegel wordt gebruikt, of schilderijen die dienen als spiegel. Als een reflectie. Wie ben jij?

In de beeldende kunst leert men ten dele door te imiteren. Een voorbeeld hierbij is het meester-gezel leren, de traditionele kennisoverdracht binnen de kunst. In het artikel van Manifold over fan art (Manifold) wordt beschreven hoe jongeren leren door het natekenen/kopiëren van tekeningen van populaire personages uit films/strips etc. Zij laten hun werk zien op online communities, waarop zij feedback ontvangen van andere fans (reflectie).
     Deze vorm van imiterend leren lijkt tegenover 'het nieuwe leren' te staan, waarin voorop staat dat je het zelf doet, dat je leert via ervaring (embodied knowledge), dat je kennis niet aangereikt krijgt, maar het zelf opzoekt.